Rozmiar: 7376 bajtów


radycja dworska władców okresu wczesnego średniowiecza odwoływała się zazwyczaj do pamięci o przodkach. Władcy Ci na ogół dbali o zapewnienie przekazu tradycji dynastycznej, informacji o przodkach, nie jest więc wykluczone, że Piastowie postępowali podobnie. Stąd przypuszczenia, że kronika Galla Anonima z początków XII wieku, która zawiera wykład o poprzednikach współczesnych mu książąt piastowskich, jako dokument, w którym spisano podania przekazane czy to ustnie, czy na piśmie, w dużym stopniu oddaje rzeczywistość. Współcześni nam historycy też potwierdzają historyczność przodków Mieszka I, prof. Józef Kostrzewski w swojej świetnej "Kulturze prapolskiej" pisze wyraźnie:
     "Nie ulega wreszcie wątpliwości, że i dynastia piastowska nie rozpoczęła się dopiero z Mieszkiem, lecz sięga w głąb wieku IX, rozpoczynając się (...) od pradziadka Mieszka. Jest bowiem po prostu wyłączone, aby państwo Mieszka I, opisane jako najrozleglejsze z zachodniosłowiańskich przez Ibrahima ibn Jakuba, stworzone zostało z niczego przez pierwszego historycznego władcę Polski. Zanim wiadomość o państwie polskim dostała się do źródeł pisanych, tworzyło się ono z pewnością przez kilka pokoleń, rosnąc na drodze podbojów sąsiednich plemion polskich przez księcia gnieźnieńskiego." Tak więc wypada zaufać Gallowi i uznać za prawdziwe imiona najstarszych książąt polskich. Byli to kolejno: SIEMOWIT, LESZEK I SIEMOMYSŁ.



Rozmiar: 1756 bajtów


SIEMOWIT (ZIEMOWIT)

zmarł ok. 900 r.


SIEMOWIT, pradziad Mieszka I SIEMOWIT - obraz z jasnogórskiego pocztu...

  Rozmiar: 7376 bajtów


oczynając od Siemowita utrwala się dziedziczność władzy w rodzie Piastów. Zatem Siemowit (syn Piasta i Rzepichy) był pradziadem Mieszka I. Zapis Galla Anonima jest oszczędny, nie zawiera zbyt obszernych informacji, co przemawia za jego autentyzmem. Anonim po prostu przekazał te informacje, które czerpał z ustnych przekazów lub z dokumentów, sam ich zaś nie ubarwiał. A oto co pisze Gall Anonim o Siemowicie:"Siemowit tedy, osiągnąwszy godność książącą, młodość swą spędzał nie na rozkoszach i płochych rozrywkach, lecz oddając się wytrwałej pracy i służbie rycerskiej zdobył sobie rozgłos zacności i zaszczytną sławę, a granice swego księstwa rozszerzył dalej niż ktokolwiek przed nim."
     J. Banaszkiewicz w swoim studium porównawczym nad średniowiecznymi tradycjami dynastycznymi "Podanie o Piaście i Popielu" tak interpetuje w/w informację Galla Anonima: "O Siemowicie słyszymy więc, że po osiągnięciu godności książęcej młody władca potrafi ustrzec się światowych rozkoszy i pustych rozrywek. Praca i działalność rycerska wypełnia mu panowanie i sprawia, że zdobywa on (...) rozgłos zacności i zaszczytną sławę. Siemowit rozszerzył granice swojej domeny. Nikt przed nim nie dokonał tak dużych podbojów (...). Siemowit (...) jest typem suwerena - organizatora państwa i twórcy blasku najwyższej zwierzchności. Modelowe cechy uosabia on tak dalece, że fakt objęcia kraju po Popielidach nie przeszkadza, aby właściwy początek księstwa łączyć z jego imieniem."


Rozmiar: 1756 bajtów


LESTEK (LESZEK)

zmarł ok. 930 r.


LESTEK, dziad Mieszka I LESTEK, obraz z jasnogórskiego pocztu...


  Rozmiar: 7376 bajtów


edług Galla Anonima na liście dynastycznej Leszek jest dziadem pierwszego historycznego księcia polskiego, Mieszka I. W ubiegłym stuleciu większość historyków traktowała go jako postać legendarną, współcześnie jednak historycy opowiadają się za jego autentyzmem. Kronika Galla Anonima o Leszku, nazywanym w nich Lestkiem (co etymologowie wyprowadzają od starosłowiańskiego określenia chytrości; Lestek znaczyłoby więc "chytry"), podają niezbyt wiele. Bezpośrednio po zdaniu o Siemowicie czytamy: "...Po jego zgonie na jego miejsce wstąpił syn jego Lestek, który czynami rycerskimi dorównał ojcu w zacności i odwadze..."
     Jak więc widać, o ojcu Leszka, Siemowicie Gall napisał dużo więcej. O Leszku dowiadujemy się jedynie, że był mężnym wojownikiem, który był znany z racji wojskowych dokonań na miarę ojca. Nie musiały być nikłe, skoro poprzez te czyny właśnie Leszek zdobył uznanie wśród swoich i obcych. Bowiem za czasów Leszka państwo Piastów było już tak potężne, że wiedziano o nim poza granicami kraju.
     Znany historyk polski prof. dr Benedykt Zientara, opierając się też na słowach Henryka Łowmiańskiego, podkreślał, iż "...w połowie X wieku poddanych Piastów określano najczęściej jako "ludzi Lestka": Lestków lub Lestkowiców. Tak można interpretować mieszkający nad Wisłą lud Litzikie, wymieniony przez bizantyjskiego cesarza - literata Konstantyna Porfirogenetę, tak też najprościej wytłumaczyć zwrot niemieckiego kronikarza Widukinda, który podaje, że Mieszkowi podlegali "Słowianie, zwani Licikaviki." Lestek Siemowitowic musiał być wobec tego wielką indywidualnością, skoro niewiele brakowało, abyśmy wszyscy zostali do dziś Lestkowicami."


Rozmiar: 1756 bajtów


SIEMOMYSŁ ( ZIEMOMYSŁ)


zmarł ok. 960 r.


SIEMOMYSŁ, ojciec Mieszka I SIEMOMYSŁ, obraz z jasnogórskiego pocztu...


  Rozmiar: 7376 bajtów


edług kronik Galla Anonima z początku XII wieku Siemomysł był ojcem Mieszka I, historycznego już władcy Polski, o którym mamy wystarczające przekazy zapisane w różnych kronikach, aby nikt historyczności Mieszka nie kwestionował. Tym samym trudno podważać historyczność Siemomysława. Imię jego nawiązuje do prasłowiańskiego słowa "siema = rodzina", a więc Siemomysł to człowiek myślący o rodzinie. Gall Anonim o władcy tym pisze dość krótko: "Po śmierci Lestka nastąpił Siemomysł, jego syn, który pamięć przodków potroił zarówno urodzeniem, jak godnością."
     Jakże krótko, a zarazem jak wiele tu powiedziano jednym słowem "potroił". Chodzi tu zarówno o podtrzymanie dorobku dwóch poprzedników, jak i o własny wkład Siemomysła, który obejmuje zarówno działalność organizacyjną nad umocnieniem państwa, jak i militarną, której celem było zwiększenie obszaru, nad którym Siemomysł sprawował władzę. Państwo to w końcu IX wieku i na początku X wieku obejmowało nie tylko najwcześniejsze terytoria Polan, czyli dzisiejszą Wielkopolskę i Kujawy, lecz i ziemię Lendzian (późniejszą dzielnicę sandomierską), Mazowsze, ziemię sieradzką i łęczycką, a w połowie X wieku prawdopodobnie także ziemię lubuską, co musiało prowadzić do bezpośrednich starć z Niemcami, których ówczesne wpływy sięgały już na te terytoria.
     W końcu XIII wieku w Gnieźnie lub Poznaniu została napisana "Kronika Wielkopolska", w której omówiono polskie dzieje od czasów legendarnych do roku 1272. Autor tej pracy, prawdopodobnie Godysław Baszko, wyprowadził imię Siemomysł nie od rodziny, lecz od ziemi; stąd Siemomysł to "myślący o ziemiach" książę, który w przeciwieństwie do swego ojca Lestka, wsławionego głownie orężem, prowadzi politykę pokojową, umacnia w ten sposób państwo, jest przede wszystkim dobrym gospodarzem podlegającej mu ziemi. Zarówno Gall Anonim, jak i twórca "Kroniki Wielkopolskiej" pozostają jednak zgodni w charakterystyce Siemomysła, który - niezależnie czy nazwie się go "myślącym o ziemiach" czy też "myślącym o rodzinie" - jest prezentowany jako książę myślący o rodzie, dbający o ród i o terytorium, które we władaniu rodu pozostawało. Siemomysł jest władcą zapobiegliwym, dobrym gospodarzem. Takie też, dobrze zagospodarowane państwo pozostawił po sobie następcy - Mieszkowi I.

Rozmiar: 1756 bajtów


poprzednia strona do góry następna strona